Waarmee kunnen wij u helpen?

    Nieuws

    Tuchtrecht Banken: een opstap naar (meer) schadeclaims?

  • NL EN
  • Vanaf 1 april 2015 kunnen bijna 90.000 bankmedewerkers na het afleggen van de bankierseed door "eenieder" tuchtrechtelijk worden aangesproken op hun handelen indien dat in strijd is met de door de NVB geformuleerde gedragsregels. Het doel van dit tuchtrecht is om - in het maatschappelijk belang - de kwaliteit en de integriteit van de bancaire sector te bevorderen. Het is echter de vraag of partijen het tuchtrecht voor dit doel zullen gebruiken.

    Zo heeft de FNV al aangekondigd te overwegen het tuchtrecht te gebruiken "om topmannen in de financiële sector te dwingen hun salarisverhoging in te leveren". Dit doel kan echter niet zonder meer worden bereikt met een tuchtprocedure, waarin slechts een oordeel kan worden verkregen over de vraag of een dergelijke salarisverhoging in strijd is met de gedragsregels. Andere scenario's zijn ook voorstelbaar. Bijvoorbeeld een tuchtklacht van een ondernemer die stelt schade te hebben geleden als gevolg van een - in zijn ogen - in strijd met de gedragsregels genomen beslissing tot opzegging van de kredietrelatie.

    In een dergelijk scenario wordt het tuchtrecht niet zozeer gebruikt om "een maatschappelijk belang" te dienen, maar (steeds) meer als "opstapje" voor een schadeclaim tegen degene/de organisatie die verantwoordelijk is voor het betreffende handelen. Het enige doel van een dergelijke tuchtklacht is dan om, na gegrondverklaring van de tuchtklacht, in de daarna te voeren civiele procedure 1-0 voor te staan. Ervaring met het tuchtrecht in andere sectoren (bijvoorbeeld accountants/notarissen) leert dat deze praktijk veelvuldig wordt toegepast. In het merendeel van de tuchtklachten die wij behandelen doet deze situatie zich voor.

    Door middel van een tuchtrechtelijke procedure kan op relatief eenvoudige wijze een door experts uitgesproken inhoudelijk oordeel worden verkregen over de vaktechnische (on-)juistheid van iemands handelen. Zo is de klacht, waarmee een tuchtprocedure aanvangt, nagenoeg vormvrij, bestaat er geen verplichte procesvertegenwoordiging, wordt geen of slechts gering griffierecht geheven en is de procedure zelf in de meeste gevallen redelijk informeel. Door middel van een tuchtprocedure kan ook nog eens belangrijke informatie worden vergaard die anders niet (eenvoudig) wordt verkregen. De betrokkene zal c.q. moet zijn/haar verweer immers onderbouwen met stukken. Dit alles is anders (met name meer gecompliceerd en kostbaarder) in een civiele procedure.

    Het oordeel van een tuchtcollege dat in strijd is gehandeld met de geldende beroeps- en gedragsregels betekent volgens vaste jurisprudentie niet zonder meer dat dan ook aansprakelijkheid vaststaat. In veel gevallen wordt door de rechterlijke macht echter wel grote betekenis toegekend aan het oordeel van de - vaak meer gespecialiseerde - tuchtrechter.

    Of de hiervoor beschreven praktijk zich ook rondom het bancaire tuchtrecht in deze omvang zal ontwikkelen hangt in belangrijke mate af van het Dutch Securities Institute. In de structuur van het bancaire tuchtrecht is namelijk een opvallende rol weggelegd voor het DSI. Het DSI bepaalt niet alleen welke klachten wel of niet in behandeling worden genomen, maar treedt tevens op als aanklager. Daarmee is degene die de klacht oorspronkelijk aanbrengt - anders dan bij andere tuchtcolleges - geen formele procespartij. De klager ontvangt slechts een afschrift van de uitspraak. Voor particulieren/kleinere partijen zou dit wel eens voordelig kunnen zijn: indien het DSI de klacht overneemt wordt deze op professionele wijze behandeld, waarbij het DSI ook nog eens gebruik kan maken van haar ruime onderzoeksbevoegdheden. Voor grotere professionele partijen c.q. voor kwesties met een groot (financieel) belang ligt dit misschien anders. Het is de vraag of men in dat geval bereid is de volledige procesvoering en motivering van die klacht uit handen te geven aan het DSI.

    Al met al zal het belang en de effectiviteit van het bancaire tuchtrecht zich moeten bewijzen. Gelet op ervaringen in andere sectoren, moet het belang van het tuchtrecht voor banken in het licht van mogelijke schadeclaims niet worden onderschat.

    Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Simone Hoogeveen of Sjoerd Kamerbeek.