Waarmee kunnen wij u helpen?

    Artikel

    Persoonlijke aansprakelijkheid medisch specialisten: de stand van zaken

    Sinds het arrest van de Hoge Raad van 18 september 2015 geldt dat vrije beroepsbeoefenaren die niet zelf contracteren met een opdrachtgever ook persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gehouden voor beroepsfouten. Recent schreven Leonie Rammeloo en Walter Hendriksen over dit onderwerp in het tijdschrift Ondernemingsrecht. In het navolgende behandelen wij enkele implicaties voor medisch specialisten die verbonden zijn aan een zorginstelling.

    Het arrest van de Hoge Raad ziet op beroepsfouten. De maatstaf voor aansprakelijkheid voor deze fouten is het zogenaamde 'maatmancriterium'; of een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakgenoot in vergelijkbare omstandigheden anders gehandeld zou hebben. Indien vast is komen te staan dat een beroepsfout is begaan door een medisch specialist, zal de patiënt de daaruit voortvloeiende schade willen verhalen. Daarvoor zal in de eerste plaats de opdrachtnemer worden aangesproken (het ziekenhuis of het medisch specialistisch bedrijf ("MSB").

    Persoonlijke aansprakelijkheid

    Op grond van het arrest van 18 september 2015 kan niet alleen de contractuele wederpartij, maar ook iedere beroepsbeoefenaar die de opdracht feitelijk heeft uitgevoerd, persoonlijk worden aangesproken. Voor medisch specialistische zorg betekent dit dat zowel medisch specialisten die via een MSB als vrijgevestigd ondernemer zijn verbonden, als medisch specialisten of hulpverleners die in dienstverband werken, persoonlijk kunnen worden aangesproken. Daarbij maakt het niet uit of er een praktijkvennootschap tussen de medisch specialist en de zorginstelling (of het MSB) zit. De contractuele of vennootschapsrechtelijke relaties waarbinnen medisch specialisten hun werkzaamheden verrichten behoeden de medische beroepsbeoefenaar dus niet langer voor persoonlijke aansprakelijkheid bij beroepsfouten.

    Risico medisch specialisten 

    Om dit aansprakelijkheidsrisico te mitigeren is het in veel beroepsgroepen gebruikelijk om een contractuele aansprakelijkheidsbeperking op te nemen. Echter, op grond van de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst ("WGBO") is het beperken of uitsluiten van aansprakelijkheid in de zorg nu juist niet toegestaan. Dit hoeft echter niet te betekenen dat medisch specialisten per definitie meer risico lopen dan andere beroepsbeoefenaren.

    Centraal aansprakelijk

    Anders dan bij andere beroepsbeoefenaren zoals notarissen of accountants, geldt immers voor de medisch specialist dat het ziekenhuis waar hij werkzaam is op grond van de WGBO centraal aansprakelijk is. De patiënt heeft daarmee een duidelijk centraal aanspreekpunt waar hij terecht kan met klachten en claims en zal zich in de praktijk dus eerder tot het ziekenhuis dan tot de medisch specialist wenden. Voor medisch specialisten in dienstverband geldt bovendien dat de werkgever draagplichtig is voor schade die door een fout van een ondergeschikte is veroorzaakt.

    Beroepsaansprakelijkheidsverzekering

    In de tweede plaats biedt de beroepsaansprakelijkheidsverzekering uitkomst. Ziekenhuizen sluiten een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af die mede dekking biedt voor de bij hen werkzame medisch specialisten. Daarnaast is in veel samenwerkingsovereenkomsten tussen MSB's en ziekenhuizen of in overeenkomsten binnen het MSB een clausule opgenomen op grond waarvan het ziekenhuis of het MSB zorg draagt voor verzekeringsdekking voor de aansprakelijkheid van het MSB (inclusief leden en personeel).  

    Laat u informeren

    Kortom, medisch specialisten doen er goed aan om zich te (laten) informeren tot welk bedrag de door het ziekenhuis of MSB afgesloten beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekking biedt, en eventueel een aanvullende individuele beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Daarnaast kan een individuele aanvullende verzekering voor de medisch specialisten uitkomst bieden ingeval het ziekenhuis failleert.

    Meer weten over dit onderwerp en over medische beroepsaansprakelijkheid? Neem contact op met Martine Höfelt of Lars Leemeijer.